Jest 7:20. Plecak prawie spakowany, śniadaniówka jeszcze otwarta, a banan, który miał do niej trafić, okazuje się zdecydowanie zbyt dojrzały, żeby dobrze znieść kilka godzin w szkolnym plecaku.
W takich sytuacjach dobrze mieć pod ręką coś, co można po prostu wyjąć z szafki i wsypać do małego pojemnika.
Jedną z takich opcji są owoce liofilizowane. Są lekkie, chrupiące i wygodne do zabrania, ale warto wiedzieć, skąd właściwie biorą się ich charakterystyczne cechy i czym różnią się od świeżych owoców.
Co to są owoce liofilizowane?
Liofilizacja jest metodą utrwalania żywności polegającą przede wszystkim na usunięciu z niej wody.
Najpierw owoce są zamrażane. Następnie, w warunkach obniżonego ciśnienia, znajdujący się w nich lód przechodzi bezpośrednio w parę wodną, z pominięciem stanu ciekłego. Proces ten nazywamy sublimacją.
W dużym uproszczeniu:
świeży owoc → zamrożenie → usunięcie wody → lekki, suchy i chrupiący owoc liofilizowany.
To właśnie usunięcie wody odpowiada za tak dużą zmianę masy i struktury produktu.
Dlaczego 30 g owoców liofilizowanych to nie to samo co 30 g świeżych?
Świeże owoce składają się w dużej części z wody. Podczas liofilizacji większość tej wody zostaje usunięta, dlatego masa produktu znacząco się zmniejsza.
Możemy wyobrazić to sobie bardzo prosto:
świeży owoc = woda + naturalnie występujące cukry + błonnik + witaminy + składniki mineralne + inne naturalne składniki owocu.
Podczas liofilizacji usuwamy przede wszystkim wodę. Dlatego do otrzymania 30 g owoców liofilizowanych potrzeba znacznie więcej niż 30 g świeżych owoców.
To właśnie dlatego niewielkie opakowanie liofilizatów może wyglądać niepozornie, mimo że powstało ze znacznie większej ilości świeżego surowca.
Z tego samego powodu świeżych i liofilizowanych owoców nie powinno się porównywać gram do grama.
A co dzieje się z witaminami i minerałami?
To jedna z największych zalet liofilizacji.
Ponieważ proces przebiega w niskiej temperaturze i w warunkach obniżonego ciśnienia, pozwala dobrze zachować wiele składników naturalnie występujących w owocach, w tym składniki mineralne oraz część witamin i związków bioaktywnych.
Nie oznacza to, że każda witamina pozostaje w produkcie w dokładnie takiej samej ilości jak przed liofilizacją. Niektóre, szczególnie bardziej wrażliwe związki, mogą częściowo ulegać zmianom podczas przetwarzania i przechowywania.
Dlatego zamiast mówić, że „liofilizacja zachowuje wszystkie witaminy”, precyzyjniej powiedzieć:
podczas liofilizacji usuwana jest przede wszystkim woda, a zastosowana technologia pozwala dobrze zachować wiele naturalnych składników owocu.
Dlaczego owoce liofilizowane dobrze sprawdzają się do szkoły?
- Są lekkie
Po usunięciu większości wody owoce ważą znacznie mniej. Niewielką porcję można więc łatwo zapakować do śniadaniówki bez dokładania dziecku kolejnego ciężkiego produktu do plecaka.
- Nie wymagają przygotowania rano
Nie trzeba myć truskawek, obierać banana ani kroić mango. Wystarczy odmierzyć porcję, zapakować i gotowe. Niby drobiazg, ale o 7 rano takie drobiazgi mają znaczenie.
- Nie zgniatają się jak świeże owoce
Dojrzały banan czy miękkie maliny po kilku godzinach w szkolnym plecaku mogą wyglądać zupełnie inaczej niż podczas pakowania. Owoce liofilizowane są suche i chrupiące. Trzeba jedynie pamiętać, że łatwo chłoną wilgoć, dlatego najlepiej przechowywać je w szczelnie zamkniętym opakowaniu lub pojemniku.
- Można mieć je w szafce na zapas
Świeże owoce dojrzewają i się psują. Nie zawsze rano mamy też w domu taki owoc, który akurat nadaje się do zapakowania.
Liofilizaty można przechowywać zgodnie z terminem i warunkami wskazanymi przez producenta, dlatego mogą być praktycznym planem B na zabiegany szkolny poranek.
- Są chrupiące
Liofilizacja zmienia strukturę owocu. Świeża truskawka jest soczysta i miękka, a liofilizowana – sucha, lekka i chrupiąca. Dzięki temu możemy podawać dziecku ten sam rodzaj owocu w zupełnie innej formie i urozmaicać szkolne przekąski.
Co z cukrem w owocach liofilizowanych?
Tutaj łatwo o nieporozumienie. Jeżeli skład produktu wygląda tak:
truskawki liofilizowane 100%
to w procesie liofilizacji nie dodano do nich cukru. Owoc zawiera naturalnie występujące cukry już przed liofilizacją.
Dlaczego więc w 100 g liofilizowanych owoców znajdziemy ich więcej niż w 100 g świeżych?
Znów odpowiedzią jest woda.
W 100 g świeżego owocu dużą część masy stanowi woda. Po jej usunięciu naturalne składniki owocu zostają skoncentrowane w znacznie mniejszej masie produktu.
Dlatego 100 g świeżych i 100 g liofilizowanych owoców nie są równoważnymi porcjami. To ważne także przy czytaniu tabeli wartości odżywczej na opakowaniu.
Ile owoców liofilizowanych zapakować dziecku?
Nie ma potrzeby wkładania do śniadaniówki całego opakowania. Po usunięciu wody produkt jest bardziej skoncentrowany, niewielka ilość może być jednym z elementów szkolnego lunchboxa.
Kilka liofilizowanych truskawek obok kanapki i warzyw, trochę mango jako chrupiący dodatek czy kilka plasterków banana – chodzi o urozmaicenie posiłku, a nie zastąpienie całej jego zawartości jednym produktem.
Owoce liofilizowane nie muszą również zastępować świeżych. Jednego dnia do plecaka może trafić jabłko, innego banan, a kolejnego niewielka porcja liofilizowanych truskawek.
Na co zwrócić uwagę, kupując owoce liofilizowane?
Przede wszystkim na skład. Nie wystarczy zdjęcie owoców na froncie opakowania ani określenie „owocowa przekąska”. Odwróć opakowanie i sprawdź, co rzeczywiście znajduje się w środku.
W przypadku jednoskładnikowego produktu lista może być bardzo prosta:
Składniki: truskawki liofilizowane 100%.
To również dobra okazja, żeby zrobić coś jeszcze – przeczytać etykietę razem z dzieckiem.
Zamiast uczyć kolejnej listy produktów „dobrych” i „złych”, możemy pokazać prosty nawyk: zanim zdecydujemy, co kupujemy, sprawdzamy, co naprawdę znajduje się w opakowaniu.
Szukasz pomysłów na szkolne drugie śniadanie?
Więcej o wyborze przekąsek dla dzieci:
Zobacz również:
